Wat je als interimmanager leert als je lang genoeg door organisaties loopt
Na ruim twintig jaar als zelfstandig interimmanager heb ik in veel verschillende organisaties mogen rondlopen. Grote organisaties, kleinere bedrijven, publieke omgevingen, commerciële organisaties, familiebedrijven, sterk gereguleerde omgevingen en organisaties midden in groei, krimp of verandering.
En hoe verschillend ze aan de buitenkant ook lijken, één ding zie ik telkens terug: organisaties zijn zelden zo logisch als het organogram doet vermoeden.
Op papier lijkt het vaak overzichtelijk. Afdelingen, rollen, processen, overlegstructuren, rapportagelijnen. Maar zodra je binnenkomt en met mensen gaat praten, zie je de echte organisatie ontstaan. De informele routes. De oude afspraken. De stille afhankelijkheden. De plekken waar besluiten eigenlijk genomen worden. De mensen die officieel geen sleutelrol hebben, maar in de praktijk onmisbaar zijn.
Dat is misschien wel een van de grootste voordelen van interim werken: je komt van buiten, maar staat tijdelijk binnen.
Je hebt geen lange geschiedenis in de organisatie, geen oude belangen, geen vaste plek in het interne speelveld. Daardoor kun je vaak net iets vrijer kijken. Niet beter dan de mensen die er werken, maar anders. Met frisse ogen én met de ervaring van eerdere “steden” waar je doorheen hebt gelopen.
In de afgelopen jaren heb ik vaak gezien dat een veranderingstraject niet vastliep op de inhoud, maar op de verbinding.
- Een nieuw proces dat inhoudelijk goed was bedacht, maar niet aansloot op de dagelijkse werkelijkheid van de teams.
- Een managementbesluit dat logisch klonk in de vergaderruimte, maar onderweg naar de de teams zijn betekenis verloor.
- Een afdeling die als “weerstand” werd gezien, terwijl ze vooral probeerde te voorkomen dat klanten, leveranciers of collega’s tussen wal en schip vielen.
- Een innovatie die veel energie kreeg, maar nooit onderdeel werd van het normale werk omdat niemand had nagedacht over eigenaarschap, capaciteit en aansluiting op bestaande systemen.
Als interimmanager leer je dan om niet te snel te oordelen.
Want wat van een afstand inefficiënt lijkt, blijkt van dichtbij soms een slimme overlevingsroute. Een workaround is niet altijd luiheid of weerstand. Vaak is het een signaal. Een teken dat de officiële infrastructuur niet goed genoeg werkt.
Ik heb situaties meegemaakt waarin teams jarenlang extra lijstjes bijhielden naast het centrale systeem. Op het eerste gezicht leek dat dubbel werk. De eerste reflex was: stoppen daarmee. Maar toen we doorvroegen, bleek dat die lijstjes informatie bevatten die het systeem niet kon leveren, maar die cruciaal was om klanten goed te helpen of risico’s te beheersen.
Dan is de vraag dus niet: hoe krijgen we mensen zover dat ze stoppen met hun eigen manier van werken?
De betere vraag is: waarom hebben ze die eigen manier van werken nodig? Daar zit vaak de echte diagnose.
De toegevoegde waarde van een interimmanager zit wat mij betreft niet alleen in “tempo maken” of “orde brengen”, al hoort dat er soms zeker bij. De echte waarde zit in het tijdelijk kunnen verbinden van perspectieven.
- Tussen management en operatie.
- Tussen strategie en uitvoering.
- Tussen oude afspraken en nieuwe ambities.
- Tussen wat op papier klopt en wat in de praktijk werkt.
Juist omdat je tijdelijk bent, kun je soms vragen stellen die intern moeilijker worden gesteld. Waarom doen we dit eigenlijk zo? Wie heeft hier last van? Wie heeft hier baat bij? Waar loopt het besluit vast? Welke informatie ontbreekt? Welke afhankelijkheden worden onderschat? En misschien de belangrijkste: wie hebben we nog niet gehoord?
In veel opdrachten begint de echte beweging niet op het moment dat er een nieuw plan ligt, maar op het moment dat mensen herkennen dat hun werkelijkheid serieus genomen wordt.
Dat klinkt misschien eenvoudig, maar het is essentieel. Want mensen verzetten zich meestal niet tegen verandering omdat ze tegen vooruitgang zijn. Ze verzetten zich tegen plannen die hun werkelijkheid overslaan.
Een interimmanager kan daarin een brugfunctie vervullen. Niet door boven de organisatie te gaan staan, maar door tijdelijk door de stad te lopen. Door de hoofdwegen te bekijken, maar ook de steegjes. Door te zien waar het verkeer vastloopt, waar mensen omrijden, waar bruggen ontbreken en waar oude wijken verrassend goed functioneren.
En soms is de oplossing dan minder groots dan vooraf gedacht.
- Niet een compleet nieuw organisatiemodel.
- Niet nog een programma.
- Niet opnieuw een cultuurtraject.
Maar…..
Betere afspraken. Duidelijkere besluitvorming. Minder overdrachtsmomenten. Eén eigenaar voor een ketenprobleem. Betere informatie op het juiste moment. Teams die eerder betrokken worden. Een overleg dat verdwijnt omdat het niets oplost. Of juist één nieuw gesprek tussen mensen die al jaren afhankelijk van elkaar zijn, maar elkaar nauwelijks spreken.
Na twintig jaar interimmanagement ben ik misschien minder gaan geloven in maakbaarheid, maar meer in aandachtige veranderkunde. Niet alles hoeft opnieuw gebouwd te worden. Soms moet je eerst begrijpen waarom de stad geworden is zoals ze is.
- Waar mensen wonen.
- Welke routes ze nemen.
- Welke pleinen belangrijk zijn.
- Welke bruggen ontbreken.
- En waar nieuwbouw alleen kans van slagen heeft als je haar verbindt met wat er al is.
Daarom zie ik de rol van een interimmanager niet als die van architect die even komt vertellen hoe de stad eruit moet zien. Eerder als iemand die tijdelijk helpt om de stad beter leesbaar, begaanbaar en verbonden te maken.
- Met voldoende afstand om patronen te zien.
- En voldoende nabijheid om de werkelijkheid serieus te nemen.
Want uiteindelijk verander je organisaties niet door alleen een nieuwe kaart te tekenen.Je verandert ze door samen met de mensen die er elke dag werken te ontdekken hoe de stad echt functioneert — en waar bet
Postmerger.
Drs. ing. Robrecht Heukers LSSBB
06 – 44 99 04 98
robrecht.heukers@postmerger.nl
Wij hebben de ruimte echt vanuit klantbelang te redeneren. Hierdoor kunnen wij samen met u de aanpak kiezen die het beste bij uw organisatie past. Ook hanteren wij geen opzegtermijn, dus: klaar = klaar.
Wilt u ook eens kennismaken om na te gaan wat voor uw organisatie een gedegen maar ook pragmatische aanpak is? Neem dan contact op, wij hanteren gunstige uurtarieven en helpen u graag!