Wie dit weekend over de Nederlandse snelwegen reist, merkt hoe zichtbaar gepland onderhoud kan zijn.
Op meerdere trajecten zijn wegen geheel of gedeeltelijk afgesloten. Zo is de A27 tussen Eemnes en Rijnsweerd dicht tot maandagochtend en geldt hetzelfde voor delen van onder meer de A9 en A59.
Werkwerkzaamheden als metafoor bij organisatieverandering
Wegwerkzaamheden lijken misschien ver verwijderd van organisatieverandering, maar ze illustreren een principe dat ik in de praktijk belangrijk vind: je kunt een kritisch proces niet vernieuwen alsof de dagelijkse operatie ondertussen niet bestaat.
Niet alleen bij organisatieverandering aandacht besteden aan de eindsituatie
Bij veranderingen in organisaties wordt veel aandacht besteed aan de gewenste eindsituatie. Een nieuw ERP-systeem, andere organisatiestructuur, geautomatiseerd proces of nieuw dienstverleningsmodel moet op een bepaalde datum klaar zijn. Minder aandacht gaat soms naar de tussenliggende vraag: hoe houden we de dienstverlening overeind terwijl we eraan werken?
Continuïteit van de dienstverlening tijdens de organisatieverandering
Rijkswaterstaat kan een snelweg niet maandenlang sluiten omdat onderhoud efficiënter zou zijn zonder verkeer. Organisaties hebben hetzelfde probleem. Orders moeten verwerkt, klanten geholpen en medewerkers betaald worden terwijl systemen en processen veranderen.
Continuïteitsplan bij grote organisatieveranderingen
Mijn advies is daarom om bij grote veranderingen naast een implementatieplan altijd een continuïteitsplan te maken. Breng eerst de processen in kaart die absoluut niet mogen uitvallen. Bepaal vervolgens hoeveel verstoring acceptabel is, wanneer werkzaamheden het minste effect hebben en welke tijdelijke werkwijze beschikbaar is als de overgang mislukt.
Ontwerp de organisatieverandering zo dat medewerkers kunnen doorwerken
Daarbij is één principe bijzonder nuttig: ontwerp de omleiding vóór je de weg afsluit. Bij systeemmigraties betekent dat bijvoorbeeld dat duidelijk moet zijn hoe medewerkers kunnen doorwerken als een koppeling niet functioneert. Bij reorganisaties moet vóór het verschuiven van verantwoordelijkheden bekend zijn wie tijdens de overgang besluiten neemt. En bij procesautomatisering hoort een scenario voor transacties die niet automatisch verwerkt kunnen worden.
Tijdelijke oplossingen verdienen daarbij net zoveel aandacht als de nieuwe situatie. Een workaround die niemand heeft getest, is geen noodprocedure maar een extra risico.
Communicatie bij het procesontwerp en de organisatieverandering
Ook communicatie hoort bij het procesontwerp. Een weggebruiker accepteert hinder gemakkelijker wanneer duidelijk is waar, wanneer en waarom die ontstaat en welk alternatief beschikbaar is. Medewerkers en klanten verschillen daarin weinig. “Het systeem is dit weekend niet beschikbaar” is informatie. “Dit verandert, daarom doen we het, dit merkt u ervan en zo handelen we uitzonderingen af” is verandermanagement.
Een goede verandering wordt dus niet alleen beoordeeld op waar je uitkomt. Ook de route ernaartoe moet bestuurbaar zijn.
Meer lezen over interim-management en organisatieverandering?