Fusie bij UniCredit: waarom juridische eenvoud nog geen organisatorische eenvoud betekent

Op 1 november 2026 wordt een grensoverschrijdende fusie binnen de Italiaanse bankengroep UniCredit van kracht

De Belgische UniCredit SA/NV, voorheen Aion Bank, gaat juridisch op in het Italiaanse moederbedrijf. De fusieakte werd op 28 oktober ondertekend en een dag later geregistreerd in Milaan. Daarmee rondt UniCredit een proces af dat eerder dit jaar de vereiste goedkeuring van de Europese Centrale Bank kreeg.

Op papier lijkt het een betrekkelijk eenvoudige interne reorganisatie. UniCredit bezit immers al 100% van de Belgische dochteronderneming. Er verandert dus niets aan de uiteindelijke aandeelhouder. Toch maakt juist deze transactie een interessant organisatievraagstuk zichtbaar: wat levert het op om een bestaande dochteronderneming juridisch samen te voegen met de moeder, en welke organisatorische veranderingen zijn daarvoor werkelijk nodig?

Eén eigenaar betekent nog niet één organisatie

UniCredit zette de formele fusieprocedure in februari 2026 in gang. De Europese Centrale Bank verleende op 19 juni toestemming en de betrokken ondernemingen legden het gezamenlijke fusieplan op 23 juni neer bij de bevoegde registers. Na verdere besluitvorming in september en oktober treedt de fusie nu daadwerkelijk in werking.

Het bijzondere is dat hier geen sprake is van een traditionele overname waarbij twee onafhankelijke ondernemingen elkaar nog moeten leren kennen. De eigendomsverhoudingen waren al helder. De Belgische bank maakte al deel uit van de groep, maar functioneerde nog als afzonderlijke juridische entiteit.

Dat onderscheid is belangrijker dan het lijkt. Een dochteronderneming kan volledig eigendom zijn van een concern en toch eigen bestuurlijke procedures, rapportagelijnen, contractuele verplichtingen en toezichtprocessen hebben. Die afzonderlijke inrichting kan nuttig zijn, bijvoorbeeld vanwege lokale regelgeving of specifieke bedrijfsactiviteiten. Maar zij kan ook leiden tot dubbel werk en extra besluitvorming.

De fusie biedt UniCredit de mogelijkheid om zulke verschillen opnieuw te beoordelen. Of dat daadwerkelijk tot lagere kosten en snellere processen leidt, moet nog blijken. De bank heeft bij deze aankondiging geen afzonderlijk bedrag aan verwachte besparingen bekendgemaakt.

De integratie begint waar de juridische fusie eindigt

Bij fusies ligt de aandacht vaak op het moment waarop de transactie formeel wordt afgerond. Bestuurders ondertekenen documenten, toezichthouders geven toestemming en de nieuwe juridische structuur wordt van kracht. Voor de dagelijkse organisatie is dat echter niet noodzakelijk het moment waarop alle werkzaamheden veranderen.

Neem het beheer van bestaande klantcontracten. Wanneer een dochteronderneming opgaat in haar moederbedrijf, moeten juridische verantwoordelijkheden en interne bevoegdheden goed op elkaar aansluiten. Medewerkers moeten weten wie besluiten neemt, welke procedures gelden en waar uitzonderingen terechtkomen. In een gereguleerde sector als het bankwezen is die duidelijkheid essentieel.

Hetzelfde geldt voor risicobeheer en compliance. Een gezamenlijke juridische structuur kan de bestuurlijke aansturing vereenvoudigen, maar neemt verschillen tussen systemen en werkprocessen niet automatisch weg. Als medewerkers voor dezelfde activiteit nog steeds meerdere goedkeuringsroutes volgen, blijft een belangrijk deel van de oorspronkelijke complexiteit bestaan.

Daar zit de spanning van deze fusie. Juridische vereenvoudiging kan organisatorische verbetering mogelijk maken, maar garandeert die niet. UniCredit moet zorgvuldig bepalen welke afzonderlijke processen kunnen verdwijnen en welke specialistische controles noodzakelijk blijven.

Minder entiteiten is niet hetzelfde als minder complexiteit

De fusie roept een bredere vraag op over de inrichting van internationale concerns. Veel ondernemingen hebben in de loop der jaren een verzameling dochterbedrijven opgebouwd, vaak door acquisities. Elk onderdeel brengt eigen systemen, contracten en bestuurlijke afspraken mee. Daardoor kan de organisatie ingewikkelder worden dan de commerciële activiteiten eigenlijk vereisen.

Een vereenvoudiging van de juridische structuur kan helpen om die historische verschillen op te ruimen. Maar het aantal rechtspersonen is op zichzelf geen goede maatstaf voor organisatorische efficiëntie. Een onderneming met veel dochterbedrijven kan uitstekend functioneren wanneer verantwoordelijkheden helder zijn. Omgekeerd kan één juridische organisatie intern bijzonder ingewikkeld zijn.

Een interessant praktijkvoorbeeld is de besluitvorming over een nieuw financieel product. Wanneer productontwikkeling, risicobeheer en juridische toetsing binnen verschillende entiteiten plaatsvinden, kan veel afstemming nodig zijn. Het samenbrengen van verantwoordelijkheden kan dat proces versnellen, mits de betrokken afdelingen ook hun werkwijze aanpassen.

Juist daarom verdient het aanbeveling om bij een juridische fusie niet uitsluitend naar organisatieschema’s te kijken. De relevante vragen gaan over het aantal overdrachten tussen teams, de doorlooptijd van besluiten en de duidelijkheid van verantwoordelijkheden. Daar wordt zichtbaar of de organisatie werkelijk eenvoudiger is geworden.

Wat deze fusie zegt over post-merger integratie

De situatie bij UniCredit verschilt van een recente acquisitie, maar raakt aan een bekend probleem bij post-merger integratie. Ondernemingen kunnen jarenlang onder dezelfde eigenaar functioneren zonder hun processen volledig op elkaar af te stemmen. De juridische en organisatorische werkelijkheid groeien dan geleidelijk uit elkaar.

Het is verleidelijk om zo’n verschil op te lossen door alles centraal te organiseren. Toch kan dat nieuwe problemen veroorzaken. Lokale expertise, bestaande klantrelaties en specifieke kennis van regelgeving behouden hun waarde, ook wanneer de juridische structuur verandert. Een verstandige integratie maakt daarom onderscheid tussen onnodige dubbelingen en verschillen die een duidelijke functie hebben.

Voor UniCredit ligt de interessante vervolgvraag dan ook niet bij de registratie van de fusieakte. Het gaat erom of de nieuwe inrichting medewerkers helpt om met minder afstemming dezelfde kwaliteit en controle te leveren. Daarvoor zijn niet alleen juridische besluiten nodig, maar ook heldere procesafspraken en aandacht voor de dagelijkse uitvoering.

De fusie die vandaag van kracht wordt, laat zien dat organisatieverbetering soms begint met het opruimen van structuren die ooit logisch waren. Het echte resultaat ontstaat pas wanneer ook de werkzaamheden achter die structuren eenvoudiger worden.

Als uw organisatie meerdere dochterbedrijven of bedrijfsonderdelen heeft samengebracht, weet u dan welke complexiteit nog noodzakelijk is en welke vooral bestaat omdat niemand de oorspronkelijke inrichting opnieuw ter discussie heeft gesteld?

Meer lezen over interim-management en organisatieadvies

 

Interimmanager inhuren voor post-merger integratie en organisatieverandering

   

Wie ik ben:

Ik ben een hands-on interim-manager die strategie, mensen en operatie bij elkaar brengt. Geen theoretische rapporten, maar goed samenhangende plannen, uitvoering, grip en resultaat.

 

✔ 20+ jaar ervaring met complexe integraties

✔ Interim inzetbaar op directieniveau als COO, CIO of programmamanager

✔ Focus op synergie, rust, structuur en meetbaar resultaat

✔ Flexibel inzetbaar, met heldere afspraken en marktconforme tarieven

 

Meer info over Robrecht Heukers

 

Van al deze opdrachten zijn referenties beschikbaar:

Telecom: KPN, VodafoneZiggo, Vodafone ● Scheepsbouw: Royal IHC ● Bouw en industrie: ECI Solutions en Arcadis ● Medische sector: Canon Medical ● Woningcorporaties: Thuisvester, WonenBreburg, Portaal en Woonkwartier ● ICT dienstverleners: Getronics, PinkRoccade, MuleSoft ● Banken: ABN Amro, MeesPierson ● Betaaldiensten: Mollie ● Salarisverwerking en ziekteverzuim: VismaRaet en Robidus ● Verzekeraars: AON en Achmea ● Muziekindustrie: BumaStemra

 

Klik hier om naar de dienstverlening te gaan voor complexe organisatieverandering, post-merger integratie trajecten, overname, of interim-management en advies in maatwerktrajecten.

 

Drs. ing. Robrecht Heukers LSSBB

06 – 44 99 04 98

robrecht.heukers@postmerger.nl