Op 26 oktober 2026 maakte Applied Materials bekend zijn belang in het Nederlandse chipmachinebedrijf Besi te willen vergroten van ongeveer 9% naar 20%. Daarmee versterkt de Amerikaanse technologiegroep een samenwerking die al sinds 2020 bestaat. Opvallend is dat Applied Materials geen volledige overname nastreeft en ook geen vertegenwoordiging in het bestuur van Besi wil
De aankondiging volgt op een periode van uitzonderlijke groei bij Besi. De onderneming uit Duiven profiteert van de toenemende vraag naar geavanceerde chiptechnologie voor kunstmatige intelligentie. Tegelijk wordt de ontwikkeling van nieuwe machines steeds complexer en groeit de afhankelijkheid van samenwerking tussen verschillende technologiespecialisten.
Daarmee ontstaat een interessant organisatievraagstuk. Hoe kunnen twee ondernemingen hun technologische ontwikkeling nauwer verbinden zonder hun organisaties volledig samen te voegen? En hoe zorg je dat gezamenlijke innovatie daadwerkelijk leidt tot betere producten, kortere ontwikkeltijden en een sterkere marktpositie?
Een groter aandelenbelang in een snelgroeiend Nederlands technologiebedrijf
Applied Materials is een van de grootste leveranciers van productietechnologie voor de halfgeleiderindustrie. Het bedrijf ontwikkelt machines en processen waarmee chipfabrikanten materialen aanbrengen, bewerken en controleren. Besi richt zich vooral op apparatuur voor het assembleren en verbinden van halfgeleidercomponenten.
De ondernemingen werken sinds 2020 samen aan zogenoemde hybrid-bondingtechnologie. Daarmee kunnen chiponderdelen rechtstreeks en met zeer hoge precisie aan elkaar worden verbonden. Deze techniek helpt chipproducenten om meer rekenkracht en geheugen in compacte systemen onder te brengen. Ook kan zij bijdragen aan een lager energieverbruik.
In april 2025 verwierf Applied Materials een belang van ongeveer 9% in Besi. Met de nieuwe overeenkomst wil het bedrijf dat uitbreiden naar circa 20%. De aanvullende aandelenkoop moet nog voldoen aan de toepasselijke Amerikaanse mededingingsrechtelijke voorwaarden.
De financiële resultaten van Besi maken duidelijk waarom de samenwerking strategisch belangrijk is. Op 22 oktober rapporteerde het bedrijf een omzet van €283,4 miljoen over het derde kwartaal van 2026. Dat betekent een stijging van 113,6% ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder.
De orderinstroom groeide met 96,1% naar €342,6 miljoen. De nettowinst steeg naar €107,2 miljoen, tegenover ongeveer €25,3 miljoen een jaar eerder. Daarmee realiseerde Besi een nettowinstmarge van 37,8%.
Ook de vraag naar hybrid-bondingmachines ontwikkelt zich sterk. In de eerste negen maanden van 2026 ontving Besi voor deze technologie meer dan twee keer zoveel orders als in heel 2025. Het aantal klanten dat hybrid bonding toepast, groeide naar 23. De cumulatieve vraag naar systemen kwam boven de 215 machines uit.
Deze cijfers laten zien dat Besi zich in een belangrijke groeifase bevindt. De onderneming moet haar technologische voorsprong verder ontwikkelen en tegelijkertijd zorgen dat zij de toenemende vraag betrouwbaar kan bedienen.
De opvallende keuze: meer financiële betrokkenheid zonder bestuurlijke zeggenschap
Het meest interessante onderdeel van de aankondiging is de gekozen eigendomsstructuur. Applied Materials vergroot zijn financiële belang aanzienlijk, maar wil geen zetel in het bestuur van Besi. Het bedrijf heeft bovendien aangegeven voorlopig niet verder te willen uitbreiden dan ongeveer 20%.
Daarmee kiest Applied Materials voor een andere benadering dan een traditionele overname. Het bedrijf wil de strategische samenwerking verdiepen, zonder de Nederlandse onderneming volledig te integreren. Besi behoudt daarmee zijn eigen management, beursnotering en operationele organisatie.
Deze keuze is opvallend omdat grote technologiebedrijven regelmatig kleinere specialisten overnemen om toegang te krijgen tot belangrijke kennis. Een volledige overname biedt directe zeggenschap over investeringen, productontwikkeling en strategische prioriteiten. Tegelijk brengt zij integratiekosten en organisatorische veranderingen met zich mee.
Applied Materials lijkt hier bewust een andere route te kiezen. De onderneming versterkt haar financiële betrokkenheid en breidt tegelijkertijd de gezamenlijke onderzoeksactiviteiten uit. De samenwerking moet vooral waarde creëren door technologische kennis eerder en intensiever met elkaar te verbinden.
De opvallende observatie is dat Applied Materials meer investeert in Besi, zonder de behoefte uit te spreken om de organisatie zelf aan te sturen.
Daarmee verschuift de aandacht van eigenaarschap naar samenwerking. Niet de juridische integratie staat centraal, maar het vermogen om gezamenlijk technologie te ontwikkelen die afzonderlijke ondernemingen moeilijker kunnen realiseren.
Het organisatievraagstuk: gezamenlijke innovatie vraagt om duidelijke verantwoordelijkheden
De samenwerking tussen Applied Materials en Besi raakt aan een bredere ontwikkeling binnen de halfgeleiderindustrie. Nieuwe chips worden niet alleen krachtiger doordat afzonderlijke componenten kleiner worden. Ook de manier waarop verschillende chiponderdelen worden gecombineerd, krijgt steeds meer invloed op prestaties en energieverbruik.
Daarvoor moeten verschillende productieprocessen nauwkeurig op elkaar aansluiten. Applied Materials beschikt over expertise in materiaalbewerking, reiniging, inspectie en andere processen op waferniveau. Besi ontwikkelt machines die chiponderdelen met grote precisie positioneren en verbinden.
De kwaliteit van het uiteindelijke productieproces hangt af van de combinatie van deze technologieën. Een verbetering in de ene machine kan bijvoorbeeld aanvullende eisen stellen aan de andere. Daardoor ontstaat behoefte aan gezamenlijke ontwikkeling en afstemming.
Hier ligt de belangrijkste organisatorische spanning. Beide ondernemingen beschikken over eigen onderzoeksprogramma’s, klanten en commerciële belangen. Tegelijk moeten zij voldoende kennis delen om gezamenlijke technologie te kunnen ontwikkelen.
Wanneer iedere onderneming uitsluitend vanuit haar eigen productontwikkeling werkt, kunnen belangrijke afhankelijkheden te laat zichtbaar worden. Engineers ontdekken dan mogelijk pas tijdens de integratie van machines dat processen onvoldoende aansluiten. Dat kan leiden tot aanvullende tests, vertragingen en hogere ontwikkelkosten.
Maar volledige organisatorische integratie is evenmin vanzelfsprekend de beste oplossing. Beide bedrijven bedienen meerdere klanten en beschikken over verschillende technologieportfolio’s. Een te sterke onderlinge afhankelijkheid kan hun commerciële flexibiliteit beperken.
Daarbij hoort een belangrijke nuance. Het grotere aandelenbelang betekent niet automatisch dat Applied Materials meer operationele zeggenschap krijgt. De ondernemingen hebben geen nieuwe bestuursstructuur of gezamenlijke managementorganisatie aangekondigd. Ook zijn geen concrete financiële synergievoordelen gepubliceerd.
De centrale gedachte is daarom dat succesvolle organisatieverbetering niet altijd vraagt om het samenvoegen van ondernemingen. Soms ontstaat meer waarde door de samenwerking tussen zelfstandige organisaties beter te ontwerpen.
Het eerste argument: organiseer innovatie rondom het volledige productieproces
De uitbreiding van de samenwerking op 1 oktober 2026 biedt hiervoor een concreet aanknopingspunt. Besi trad toen toe als innovatiepartner van het nieuwe EPIC Center van Applied Materials. Dit onderzoekscentrum in Silicon Valley moet de ontwikkeling en commercialisering van nieuwe chiptechnologie versnellen.
Applied Materials verwacht zijn investeringen in het centrum geleidelijk op te voeren tot ongeveer 5 miljard dollar, naarmate nieuwe onderzoeksprojecten starten. Het centrum moet verschillende technologiebedrijven en chipproducenten dichter bij elkaar brengen. Daardoor kunnen zij eerder samenwerken aan toekomstige productieprocessen.
Voor Besi betekent dit dat engineers directer betrokken raken bij ontwikkelingen buiten hun eigen machines. Zij kunnen bijvoorbeeld eerder onderzoeken welke eisen nieuwe materialen en chiparchitecturen stellen aan het verbinden van componenten. Applied Materials krijgt tegelijkertijd beter inzicht in de mogelijkheden en beperkingen van de assemblagetechnologie.
Deze werkwijze verschilt van een traditioneel ontwikkelproces. Daarbij ontwikkelen verschillende leveranciers hun machines grotendeels zelfstandig en stemmen zij de technologie later op elkaar af. Problemen komen dan soms pas aan het licht wanneer een klant een volledige productielijn wil samenstellen.
Een gezamenlijke ontwikkelomgeving kan deze afhankelijkheden eerder zichtbaar maken. Engineers kunnen technische specificaties afstemmen en samen onderzoeken welke oplossingen het beste functioneren. Daardoor ontstaat mogelijk minder herstelwerk tijdens de latere implementatie.
Maar deze samenwerking vraagt om duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden. Het management moet bepalen welke ontwikkelactiviteiten gezamenlijk plaatsvinden en welke kennis binnen de afzonderlijke ondernemingen blijft. Ook moeten de partijen afspraken maken over intellectueel eigendom, klantinformatie en de commerciële toepassing van gezamenlijke resultaten.
Daarnaast moeten onderzoeksprogramma’s aansluiten op concrete behoeften van chipproducenten. Een technologisch aantrekkelijke oplossing levert immers pas waarde op wanneer klanten deze betrouwbaar kunnen toepassen. Daarom moeten ook productie-experts, kwaliteitsmedewerkers en commerciële specialisten vroegtijdig betrokken zijn.
De belangrijkste verbetering ontstaat wanneer de ondernemingen hun ontwikkeling niet langer uitsluitend vanuit afzonderlijke machines organiseren. Zij moeten onderzoeken hoe de volledige productieketen beter kan functioneren.
De waarde van samenwerking ligt daarmee niet alleen in het delen van technologische kennis, maar vooral in het verminderen van afhankelijkheden en vertragingen tussen verschillende ontwikkelprocessen.
Het tweede argument: de gezamenlijke ontwikkeling van Kinex laat zien dat samenwerking al resultaat oplevert
De samenwerking tussen Applied Materials en Besi heeft al een concrete technologische basis. In 2020 richtten de ondernemingen een gezamenlijk ontwikkelcentrum op in Singapore. Daar combineerden zij hun kennis van materiaalbewerking en assemblagetechnologie.
Deze samenwerking leidde tot Kinex, een geïntegreerd systeem voor die-to-wafer hybrid bonding. Daarbij plaatst de apparatuur afzonderlijke chiponderdelen op een wafer en verbindt deze met hoge precisie. De technologie combineert verschillende processtappen die nauwkeurig op elkaar moeten aansluiten.
Het voorbeeld laat zien waarom samenwerking tussen specialisten belangrijk is. De kwaliteit van een verbinding hangt niet uitsluitend af van de positionering van een chiponderdeel. Ook de voorbereiding van oppervlakken, reinheid en procescontrole beïnvloeden het resultaat.
Applied Materials brengt hiervoor expertise mee op het gebied van materiaalprocessen en inspectie. Besi levert de technologie voor het nauwkeurig plaatsen en verbinden van componenten. Door deze kennis te combineren, kunnen de ondernemingen het volledige proces gezamenlijk optimaliseren.
De uitbreiding naar het EPIC Center bouwt voort op deze ervaring. De samenwerking richt zich inmiddels niet alleen op hybrid bonding, maar ook op andere verbindingstechnologieën. Daarbij gaat het onder meer om thermo-compression bonding en nieuwe toepassingen voor driedimensionale chipstructuren.
Dat is organisatorisch relevant omdat de samenwerking steeds meer verschillende technische disciplines omvat. Een gezamenlijk ontwikkelprogramma kan daardoor niet uitsluitend bestaan uit periodiek overleg tussen twee onderzoeksteams. Er zijn duidelijke afspraken nodig over planning, technische mijlpalen en besluitvorming.
Ook moeten de ondernemingen bepalen hoe zij gezamenlijke onderzoeksresultaten vertalen naar afzonderlijke producten. Niet iedere ontwikkeling hoeft immers onderdeel te worden van één geïntegreerde machine. Soms kan een verbetering ook zelfstandig waarde toevoegen aan bestaande apparatuur.
De ervaringen met Kinex bieden daarmee een basis voor verdere samenwerking. Ze laten zien dat twee zelfstandige ondernemingen een gezamenlijk technologisch product kunnen ontwikkelen zonder hun volledige organisaties samen te voegen.
De snelle groei van Besi maakt operationele afstemming extra belangrijk
Naast gezamenlijke innovatie speelt de toenemende vraag naar chipmachines een belangrijke rol. De orderinstroom van Besi lag in het derde kwartaal aanzienlijk hoger dan de gerealiseerde omzet. Dat wijst op een groeiende hoeveelheid toekomstige leveringen.
Toch betekent een hogere orderinstroom niet dat alle machines onmiddellijk kunnen worden geproduceerd en geleverd. Besi verwacht voor het vierde kwartaal een omzet die ongeveer gelijk blijft aan het derde kwartaal, met een mogelijke afwijking van 5%.
Volgens het bedrijf hangt dit onder meer samen met de planning van klanten. Sommige afnemers willen hun nieuwe machines ontvangen wanneer hun productiecapaciteit in de eerste helft van 2027 beschikbaar komt. Daardoor sluiten het moment van bestellen en het moment van leveren niet altijd op elkaar aan.
Deze situatie maakt een tweede organisatorische afhankelijkheid zichtbaar. De prestaties van een machinebouwer hangen niet uitsluitend af van de eigen productiecapaciteit. Ook de voorbereiding van fabrieken bij klanten beïnvloedt wanneer machines daadwerkelijk kunnen worden geïnstalleerd.
Voor Besi betekent dit dat commerciële planning, productie en klantondersteuning nauw moeten samenwerken. Het management moet weten wanneer klanten hun apparatuur nodig hebben en welke technische voorbereidingen daarvoor noodzakelijk zijn. Tegelijk moet de onderneming voldoende flexibiliteit behouden wanneer leveringsschema’s veranderen.
De samenwerking met Applied Materials kan op termijn helpen om technische afhankelijkheden eerder te herkennen. Beide ondernemingen leveren apparatuur die onderdeel kan zijn van dezelfde geavanceerde productieketen. Gezamenlijke kennis over toekomstige productieprocessen kan daardoor bijdragen aan betere afstemming.
Dat betekent echter niet dat het grotere aandelenbelang automatisch tot kortere levertijden leidt. Daarvoor zijn concrete operationele afspraken en aantoonbare verbeteringen noodzakelijk. De financiële investering biedt vooral een sterkere basis voor langdurige samenwerking.
De noodzakelijke nuance: zelfstandigheid vraagt om bewuste governance
Een strategisch minderheidsbelang kan verschillende voordelen bieden. Applied Materials krijgt een groter financieel belang bij de ontwikkeling van Besi. De Nederlandse onderneming behoudt tegelijkertijd haar zelfstandige positie en kan haar eigen technologieportfolio blijven ontwikkelen.
Maar deze constructie brengt ook bestuurlijke vragen met zich mee. De ondernemingen moeten bepalen hoe zij gezamenlijke prioriteiten vaststellen zonder dat één partij de volledige besluitvorming beheerst. Ook moeten zij omgaan met situaties waarin commerciële belangen niet volledig samenvallen.
Besi levert technologie aan verschillende klanten binnen de halfgeleiderindustrie. Applied Materials heeft eveneens een brede internationale klantenbasis. De samenwerking moet daarom rekening houden met bestaande contracten, vertrouwelijke informatie en de belangen van andere marktpartijen.
Juist het ontbreken van een gezamenlijke bestuursstructuur maakt duidelijke operationele afspraken belangrijk. De partijen moeten vastleggen wie verantwoordelijk is voor gezamenlijke onderzoeksprogramma’s en hoe zij investeringsbesluiten nemen. Ook moet duidelijk zijn hoe zij technische meningsverschillen oplossen.
Daarbij kan een gezamenlijke onderzoeksagenda helpen. Het management kan bepalen welke technologieën prioriteit krijgen en welke resultaten binnen een bepaalde periode noodzakelijk zijn. Vervolgens kunnen gespecialiseerde teams verantwoordelijk blijven voor de uitvoering.
Een dergelijke aanpak voorkomt dat iedere technische beslissing op aandeelhoudersniveau moet worden besproken. Tegelijk ontstaat voldoende inzicht in de voortgang van gezamenlijke projecten.
De belangrijkste uitdaging ligt dus niet in het creëren van meer formele controle. Het gaat om het organiseren van effectieve samenwerking tussen twee ondernemingen die hun zelfstandigheid behouden.
De volgende fase vraagt om andere prestatie-indicatoren
De recente cijfers van Besi laten zien dat de onderneming financieel sterk presteert. Maar de kwaliteit van de samenwerking met Applied Materials kan niet uitsluitend worden beoordeeld op omzetgroei of winstgevendheid.
Ook de snelheid van productontwikkeling verdient aandacht. Het management kan bijvoorbeeld onderzoeken hoeveel tijd nodig is om een nieuwe technologie van onderzoeksfase naar industriële toepassing te brengen. Daarnaast zijn de betrouwbaarheid van gezamenlijke processen en het aantal noodzakelijke aanpassingen tijdens implementatie relevant.
Een andere belangrijke indicator is de kwaliteit van de samenwerking met klanten. Nieuwe chiptechnologie vraagt vaak om uitgebreide tests voordat fabrikanten deze op grote schaal toepassen. Wanneer Applied Materials en Besi hun kennis eerder combineren, kunnen zij mogelijk beter aansluiten op deze eisen.
Ook de ontwikkeling van medewerkers speelt een rol. Engineers krijgen toegang tot aanvullende kennis en andere technische disciplines. Daardoor kunnen zij hun expertise verbreden en nieuwe oplossingen ontwikkelen.
Het management moet deze mogelijkheden actief ondersteunen. Gezamenlijke onderzoeksprogramma’s vragen om voldoende tijd, duidelijke verantwoordelijkheden en ruimte voor kennisuitwisseling. Zonder die voorwaarden kan samenwerking beperkt blijven tot formele afspraken.
Daarmee ontstaat een andere definitie van succesvolle integratie. Niet het aantal samengevoegde functies of systemen is bepalend, maar de kwaliteit van de gezamenlijke resultaten.
De ontwikkeling bij Besi laat zien dat samenwerking een alternatief kan zijn voor volledige integratie
De aankondiging van 26 oktober 2026 vormt een volgende stap in de relatie tussen Applied Materials en Besi. De Amerikaanse onderneming wil haar belang vergroten tot ongeveer 20%, terwijl beide bedrijven hun gezamenlijke onderzoeksactiviteiten verder uitbreiden.
Deze ontwikkeling vindt plaats op een moment waarop Besi sterk groeit. De vraag naar geavanceerde chiptechnologie neemt toe en nieuwe toepassingen stellen steeds hogere eisen aan precisie en procesbeheersing. Daardoor wordt samenwerking tussen verschillende technologiespecialisten belangrijker.
De gekozen eigendomsstructuur is daarbij opvallend. Applied Materials versterkt zijn financiële betrokkenheid, maar wil geen bestuurlijke zeggenschap verkrijgen. Besi behoudt zijn zelfstandigheid en kan tegelijkertijd profiteren van een intensievere technologische samenwerking.
Dat maakt deze ontwikkeling relevant voor andere ondernemingen die groeien door innovatie en internationale samenwerking. Een volledige overname kan aantrekkelijk zijn wanneer nauwe operationele integratie noodzakelijk is. Maar zij brengt ook kosten, organisatorische veranderingen en mogelijke beperkingen met zich mee.
Een strategisch minderheidsbelang kan een alternatief bieden. De betrokken partijen kunnen hun financiële belangen sterker verbinden en tegelijkertijd hun specialistische organisaties behouden. De voorwaarde is dat zij duidelijke afspraken maken over gezamenlijke ontwikkeling, verantwoordelijkheden en commerciële belangen.
De ervaringen van Besi en Applied Materials laten zien dat deze benadering al concrete resultaten kan opleveren. Hun samenwerking sinds 2020 leidde tot geïntegreerde hybrid-bondingtechnologie. De uitbreiding naar het EPIC Center biedt mogelijkheden om deze aanpak naar nieuwe toepassingen te verbreden.
Toch zal de werkelijke waarde pas blijken wanneer de gezamenlijke ontwikkeling leidt tot betrouwbare producten en succesvolle industriële toepassingen. De omvang van het aandelenbelang vormt daarvoor geen garantie. Uiteindelijk bepalen de kwaliteit van samenwerking en de uitvoering of de investering strategisch succesvol wordt.
Het belangrijkste inzicht is dat duurzame organisatieverbetering niet altijd ontstaat door ondernemingen samen te voegen. Zij kan ook ontstaan door zelfstandige organisaties zodanig met elkaar te verbinden dat kennis, investeringen en ontwikkelprocessen elkaar versterken.
Voor bestuurders betekent dit dat zij bij strategische samenwerking niet uitsluitend naar eigendomspercentages moeten kijken. Minstens zo belangrijk is de vraag hoe gezamenlijke besluitvorming, kennisdeling en operationele verantwoordelijkheden functioneren.
De ontwikkeling bij Besi laat daarmee zien dat organisatorische zelfstandigheid en intensieve samenwerking elkaar niet hoeven uit te sluiten. Sterker nog, juist die combinatie kan waardevol zijn wanneer verschillende ondernemingen beschikken over specialistische kennis die elkaar aanvult.
Wanneer uw organisatie toegang wil krijgen tot aanvullende technologie, expertise of markten, onderzoekt u dan vooral welke onderneming u moet overnemen, of bepaalt u eerst welke vorm van samenwerking en eigenaarschap daadwerkelijk nodig is om gezamenlijk meer waarde te creëren?
Meer lezen over interim-management en organisatieverandering
Interimmanager inhuren voor post-merger integratie en organisatieverandering
✔ De integratie loopt vertraging op
✔ Teams werken langs elkaar heen
✔ Processen sluiten niet meer aan
✔ Er ontbreekt overzicht in data, IT en operatie
✔ Een lijnmanager valt uit en er ontstaat onrust in het team
✔ De verwachte synergie blijft uit
Wie ik ben:
Ik ben een hands-on interim-manager die strategie, mensen en operatie bij elkaar brengt. Geen theoretische rapporten, maar goed samenhangende plannen, uitvoering, grip en resultaat.
✔ 20+ jaar ervaring met complexe integraties
✔ Interim inzetbaar op directieniveau als COO, CIO of programmamanager
✔ Focus op synergie, rust, structuur en meetbaar resultaat
✔ Flexibel inzetbaar, met heldere afspraken en marktconforme tarieven
Meer info over Robrecht Heukers
Van al deze opdrachten zijn referenties beschikbaar:
Telecom: KPN, VodafoneZiggo, Vodafone ● Scheepsbouw: Royal IHC ● Bouw en industrie: ECI Solutions en Arcadis ● Medische sector: Canon Medical ● Woningcorporaties: Thuisvester, WonenBreburg, Portaal en Woonkwartier ● ICT dienstverleners: Getronics, PinkRoccade, MuleSoft ● Banken: ABN Amro, MeesPierson ● Betaaldiensten: Mollie ● Salarisverwerking en ziekteverzuim: VismaRaet en Robidus ● Verzekeraars: AON en Achmea ● Muziekindustrie: BumaStemra
Klik hier om naar de dienstverlening te gaan voor complexe organisatieverandering, post-merger integratie trajecten, overname, of interim-management en advies in maatwerktrajecten.
Postmerger. BV
Drs. ing. Robrecht Heukers LSSBB
06 – 44 99 04 98
robrecht.heukers@postmerger.nl