Organisatieverbetering bij Ahold Delhaize: waarom digitaal herstel begint bij operationele weerbaarheid

Het cyberincident bij Ahold Delhaize maakt de kwetsbaarheid van geïntegreerde processen zichtbaar

Op 18 oktober 2026 bracht Albert Heijn zijn website en Mijn AH-app weer online. Daarmee zette de supermarktketen een belangrijke stap in het herstel na het cybersecurityincident van 11 oktober. Het incident trof verschillende onderdelen van moederbedrijf Ahold Delhaize en leidde tot verstoringen in de logistiek, online dienstverlening en klantenservice.

De gevolgen waren aanzienlijk. Albert Heijn moest tijdelijk distributieprocessen stilleggen en online bestellingen annuleren. Ook Etos en Gall & Gall kregen te maken met uitval van digitale dienstverlening. Ondertussen bleven de fysieke winkels open en konden klanten hun dagelijkse boodschappen blijven doen.

Juist dat verschil maakt deze ontwikkeling organisatorisch interessant. Sommige bedrijfsprocessen bleven functioneren, terwijl andere tijdelijk volledig afhankelijk bleken van het herstel van digitale systemen.

De belangrijkste vraag is daarom niet uitsluitend hoe Ahold Delhaize zijn IT-systemen herstelt. Het gaat vooral om de manier waarop een grote organisatie haar essentiële processen kan blijven uitvoeren wanneer belangrijke digitale voorzieningen onverwacht wegvallen.

Acht dagen verstoring en een gefaseerd herstel van de dienstverlening

De tijdlijn laat zien hoe ingrijpend het incident was.

Op zondag 11 oktober ontstonden de eerste problemen. Ahold Delhaize schakelde vervolgens verschillende systemen preventief uit om zijn IT-omgeving te beschermen. Daardoor vielen onder meer online bestellingen, delen van de logistieke ondersteuning en digitale klantendiensten tijdelijk weg.

Op 14 oktober waren de distributiecentra van Albert Heijn weer operationeel. Een dag later meldde de onderneming dat de reguliere leveringen van zowel houdbare als verse producten volledig waren hervat. Daarmee herstelde een belangrijk onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering.

Het digitale herstel duurde langer.

Op 18 oktober kwamen de website en Mijn AH-app weer beschikbaar. Klanten kregen opnieuw toegang tot hun persoonlijke omgeving, spaartegoeden en verschillende kortingsmogelijkheden. Online boodschappen bestellen was op dat moment echter nog niet mogelijk.

Albert Heijn verwacht vanaf vrijdag 23 oktober de bezorging geleidelijk te hervatten. Alle online bestellingen tot en met donderdag 22 oktober zijn geannuleerd. Klanten die al betaalden, krijgen hun geld terug.

De omvang van Ahold Delhaize maakt deze verstoring extra relevant. Het concern behaalde in het tweede kwartaal van 2026 een omzet van €23,2 miljard. De online omzet bedroeg in dezelfde periode ongeveer €2,67 miljard.

Deze cijfers hebben betrekking op de volledige internationale groep. Ze vormen geen schatting van de financiële schade door het incident.

De belangrijkste observatie uit de herstelperiode is dat fysieke winkelactiviteiten relatief snel konden doorgaan, terwijl het herstel van digitale klantprocessen aanzienlijk meer tijd vroeg.

De strategische betekenis: digitalisering verbindt steeds meer bedrijfsprocessen

De ontwikkeling past binnen een bredere verandering in de supermarktsector.

Supermarkten gebruiken digitale systemen voor voorraadbeheer, prijsstelling, personeelsplanning en logistiek. Daarnaast spelen apps en online platforms een steeds grotere rol in de relatie met klanten.

Deze digitalisering biedt duidelijke voordelen. Ondernemingen kunnen hun voorraden nauwkeuriger beheren en leveringen beter plannen. Ook kunnen zij klanten gerichter informeren en hun dienstverlening persoonlijker maken.

Maar daarmee neemt de onderlinge afhankelijkheid van processen toe.

Een verstoring in de informatievoorziening kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van producten. Problemen met digitale klantgegevens kunnen daarnaast kortingsprogramma’s en klantenservice beïnvloeden.

Dat betekent niet dat digitalisering de oorzaak van het incident is. Wel laat de verstoring zien hoeveel operationele processen inmiddels afhankelijk zijn van betrouwbare digitale ondersteuning.

De strategische uitdaging verschuift daarmee van het digitaliseren van afzonderlijke activiteiten naar het waarborgen van de continuïteit van de volledige bedrijfsvoering.

De opvallende observatie: de winkels bleven open terwijl belangrijke systemen uitvielen

Het meest interessante onderdeel van deze ontwikkeling is de manier waarop verschillende processen reageerden.

De fysieke winkels van Albert Heijn bleven open. Kassasystemen functioneerden en klanten konden boodschappen blijven doen. Tegelijk ontstonden problemen met distributie, digitale schapkaartjes, persoonlijke kortingen en online bestellingen.

Dat verschil zegt iets over de weerbaarheid van afzonderlijke bedrijfsprocessen.

Sommige activiteiten konden zelfstandig blijven functioneren. Andere processen hadden meer digitale ondersteuning nodig voordat zij weer volledig beschikbaar kwamen.

De volgorde van herstel is eveneens interessant.

Albert Heijn richtte zich eerst op het herstellen van de bevoorrading. Vervolgens kwamen verschillende digitale klantfuncties weer beschikbaar. De online bezorgdienst volgt volgens de huidige planning pas later.

Daarmee ontstaat een belangrijk inzicht voor organisatieverbetering.

Een organisatie hoeft niet alle processen tegelijkertijd te herstellen. Zij moet vooral weten welke activiteiten noodzakelijk zijn om de belangrijkste dienstverlening verantwoord voort te zetten.

Dat vraagt om duidelijke prioriteiten en inzicht in operationele afhankelijkheden.

Het organisatievraagstuk: efficiëntie en weerbaarheid vragen soms tegengestelde keuzes

Daar ontstaat de belangrijkste organisatorische spanning.

Veel ondernemingen proberen hun processen efficiënter te maken door systemen te verbinden. Zij centraliseren informatie en automatiseren de samenwerking tussen afdelingen. Dat vermindert handmatige werkzaamheden en kan de operationele kosten verlagen.

Maar sterk geïntegreerde processen kunnen ook nieuwe kwetsbaarheden creëren.

Wanneer verschillende activiteiten afhankelijk zijn van dezelfde digitale voorzieningen, kan een verstoring meerdere onderdelen tegelijk raken. Daardoor ontstaat een spanning tussen maximale efficiëntie en voldoende operationele zelfstandigheid.

Een volledig geautomatiseerd logistiek proces kan onder normale omstandigheden uitstekend functioneren. Maar wanneer de noodzakelijke informatie tijdelijk ontbreekt, moeten medewerkers mogelijk terugvallen op alternatieve werkwijzen.

Die alternatieven zijn niet altijd even efficiënt.

Toch kunnen zij belangrijk zijn om essentiële activiteiten voort te zetten.

Daarom moet het management bepalen welke processen altijd beschikbaar moeten blijven. Vervolgens kan het onderzoeken welke tijdelijke alternatieven noodzakelijk zijn wanneer de reguliere systemen uitvallen.

De belangrijkste spanning ontstaat wanneer ondernemingen hun processen steeds verder optimaliseren, maar onvoldoende rekening houden met de mogelijkheid dat belangrijke onderdelen tijdelijk niet beschikbaar zijn.

Het incident bewijst niet dat de IT-architectuur van Ahold Delhaize verkeerd is ingericht

Bij deze ontwikkeling hoort een belangrijke nuance.

Ahold Delhaize heeft nog geen definitieve verklaring gegeven over de oorzaak van het cybersecurityincident. De onderneming onderzoekt de situatie met interne teams en externe specialisten. Volgens de meest recente publieke informatie zijn er geen aanwijzingen dat persoonsgegevens bij het incident betrokken zijn.

Dat is geen definitieve conclusie over de uitkomst van het onderzoek.

Ook is niet vastgesteld welke technische afhankelijkheden de verschillende verstoringen precies veroorzaakten. Daarom zou het te ver gaan om de problemen rechtstreeks toe te schrijven aan centralisatie of een specifieke IT-architectuur.

Bovendien kan het tijdelijk uitschakelen van systemen juist een verstandige veiligheidsmaatregel zijn.

Een organisatie moet soms bewust dienstverlening onderbreken om grotere schade te voorkomen. Dat kan betekenen dat klanten tijdelijk minder mogelijkheden hebben, terwijl de onderneming haar infrastructuur beschermt.

Daarom moet het management twee verschillende prestaties beoordelen.

De eerste betreft de kwaliteit van de beveiligingsmaatregelen. De tweede betreft het vermogen om essentiële processen tijdens een verstoring voort te zetten en vervolgens veilig te herstellen.

Een tijdelijke onderbreking kan vanuit cybersecurity verantwoord zijn, terwijl dezelfde onderbreking tegelijkertijd belangrijke mogelijkheden voor operationele verbetering zichtbaar maakt.

De centrale gedachte: organisatieverbetering vraagt om herstelvermogen naast efficiëntie

De ontwikkeling bij Ahold Delhaize leidt tot een breder principe voor organisatieverbetering.

Een organisatie functioneert niet alleen goed wanneer haar processen onder normale omstandigheden efficiënt verlopen, maar ook wanneer zij bij verstoringen haar belangrijkste dienstverlening kan voortzetten.

Dat vraagt om een bredere definitie van operationele prestaties.

Veel ondernemingen meten productiviteit, kosten, doorlooptijden en klanttevredenheid. Deze indicatoren helpen om de dagelijkse bedrijfsvoering te verbeteren.

Maar zij vertellen niet automatisch hoe kwetsbaar een proces is.

Een logistiek systeem kan bijvoorbeeld zeer efficiënt functioneren, maar sterk afhankelijk zijn van één informatievoorziening. Wanneer die voorziening uitvalt, kan de organisatie moeite hebben om alternatieve werkwijzen te organiseren.

Daarom moet het management ook kijken naar herstelvermogen.

Hoe snel kan een organisatie overschakelen naar een andere werkwijze? Welke activiteiten kunnen zelfstandig blijven functioneren? En hoeveel tijd is nodig om de normale dienstverlening verantwoord te hervatten?

Deze vragen verdienen een vaste plaats binnen operationele verbeterprogramma’s.

Daarbij moet het management niet streven naar volledige onafhankelijkheid van digitale systemen. Dat zou vaak onnodig kostbaar en inefficiënt zijn.

Het gaat om een bewuste afweging tussen efficiëntie, risico en continuïteit.

De belangrijkste organisatieverbetering ontstaat wanneer ondernemingen niet uitsluitend processen optimaliseren, maar ook vooraf bepalen hoe deze processen onder uitzonderlijke omstandigheden moeten blijven functioneren.

Het eerste argument: herstelprioriteiten moeten voortkomen uit de volledige waardeketen

Voor Ahold Delhaize ligt een belangrijke verbeterkans in het verbinden van cybersecurity met operationele besluitvorming.

Bij een groot incident moeten verschillende teams tegelijkertijd handelen. IT-specialisten onderzoeken de technische risico’s. Logistieke medewerkers proberen leveringen te herstellen en winkelteams helpen klanten.

Ook financiële afdelingen en klantenservice krijgen aanvullende werkzaamheden.

Wanneer deze functies afzonderlijk prioriteiten bepalen, kunnen tegenstrijdige beslissingen ontstaan.

Een IT-team kan bijvoorbeeld een systeem langer uitgeschakeld willen houden. Ondertussen kan een logistiek team dringend behoefte hebben aan dezelfde informatie om leveringen te organiseren.

Daarom moet de organisatie beschikken over gezamenlijke besluitvorming.

Maak duidelijk welke processen eerst moeten functioneren

Een effectieve aanpak begint met het identificeren van de belangrijkste bedrijfsprocessen.

Voor een supermarktketen gaat het bijvoorbeeld om betalingen, voedselveiligheid, voorraadbeheer en winkelbevoorrading. Ook klantencommunicatie en het verwerken van bestaande verplichtingen zijn belangrijk.

Vervolgens moet het management onderzoeken welke digitale voorzieningen deze processen ondersteunen.

Daarbij is niet alleen de technische afhankelijkheid relevant. Ook de gevolgen van een onderbreking verdienen aandacht.

Een verstoring van de bevoorrading van verse producten heeft bijvoorbeeld andere gevolgen dan het tijdelijk ontbreken van persoonlijke kortingsaanbiedingen.

Daarom moet de organisatie vooraf bepalen welke processen de hoogste herstelprioriteit krijgen.

Dat betekent niet dat minder urgente diensten onbelangrijk zijn. Wel kunnen verschillende activiteiten een andere maximale onderbrekingsduur verdragen.

De belangrijkste verbetering ontstaat wanneer herstelprioriteiten aansluiten op de gevolgen voor klanten en bedrijfsvoering, in plaats van uitsluitend op de technische beschikbaarheid van systemen.

Organiseer besluitvorming over afdelingsgrenzen heen

Daarvoor is een duidelijke crisisstructuur noodzakelijk.

Een multidisciplinair team kan beoordelen welke systemen veilig beschikbaar komen en welke processen daarvan afhankelijk zijn. Ook kan het bepalen welke tijdelijke werkwijzen noodzakelijk zijn.

Daarbij moeten operationele managers voldoende invloed hebben.

Zij begrijpen immers welke gevolgen een technische onderbreking heeft voor medewerkers, leveranciers en klanten.

Omgekeerd moeten IT-specialisten kunnen aangeven welke herstelmaatregelen verantwoord zijn.

De kwaliteit van de besluitvorming ontstaat wanneer deze kennis samenkomt.

De belangrijkste organisatorische verbetering ligt niet in het afzonderlijk versterken van IT of logistiek, maar in het ontwikkelen van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de continuïteit van de dienstverlening.

Het tweede argument: het herstel bij Albert Heijn laat zien waarom gefaseerde uitvoering noodzakelijk is

De afgelopen week biedt een concreet voorbeeld van deze aanpak.

Albert Heijn hervatte op 14 oktober de reguliere bevoorrading vanuit zijn distributiecentra. Op 15 oktober functioneerden de leveringen van verse en houdbare producten weer volgens het normale ritme.

Daarmee herstelde een essentieel onderdeel van de bedrijfsvoering.

De digitale dienstverlening volgde later.

Pas op 18 oktober konden klanten opnieuw gebruikmaken van de website en Mijn AH-app. Online bestellen en bezorgen waren op dat moment nog niet mogelijk.

Deze volgorde laat zien dat verschillende bedrijfsprocessen afzonderlijke hersteltrajecten kunnen hebben.

Herstel dienstverlening in beheersbare stappen

Bij complexe digitale systemen is het niet altijd verstandig om alle functionaliteiten tegelijkertijd opnieuw beschikbaar te maken.

Een gefaseerde aanpak biedt ruimte om systemen te controleren en eventuele problemen te onderzoeken. Ook kunnen medewerkers de gevolgen voor hun dagelijkse werkzaamheden beter beoordelen.

Daarvoor moet het management duidelijke criteria vaststellen.

Een systeem kan bijvoorbeeld technisch beschikbaar zijn, terwijl de bijbehorende operationele processen nog niet volledig functioneren. Een online bestelplatform heeft immers weinig waarde wanneer de organisatie bestellingen niet betrouwbaar kan verwerken en bezorgen.

Daarom moeten technische en operationele herstelcriteria op elkaar aansluiten.

Bij Albert Heijn is dat onderscheid zichtbaar.

De website en app functioneren weer, maar de onderneming heeft aanvullende tijd nodig om de bezorgdienst te hervatten. Dat laat zien dat het herstellen van een digitaal kanaal niet hetzelfde is als het herstellen van de volledige dienstverlening.

Het belangrijkste praktijkvoorbeeld is dat een proces pas werkelijk hersteld is wanneer klanten de bijbehorende dienst weer betrouwbaar kunnen gebruiken.

Gebruik de verstoring om afhankelijkheden structureel te verbeteren

Na het herstel ontstaat een tweede belangrijke opgave.

De organisatie moet onderzoeken welke processen tijdens het incident het meest kwetsbaar bleken. Ook moet zij beoordelen welke tijdelijke maatregelen effectief waren.

Daarbij kunnen verschillende vragen helpen.

Welke activiteiten konden zelfstandig doorgaan? Waar ontstonden de grootste vertragingen? En welke medewerkers beschikten over onvoldoende informatie om hun werkzaamheden voort te zetten?

Vervolgens kan het management bepalen welke verbeteringen noodzakelijk zijn.

Sommige processen hebben mogelijk betere alternatieve werkwijzen nodig. Andere activiteiten kunnen profiteren van duidelijkere verantwoordelijkheden of aanvullende technische voorzieningen.

Ook het testen van noodscenario’s verdient aandacht.

Een organisatie kan bijvoorbeeld periodiek oefenen met het tijdelijk ontbreken van logistieke informatie. Daarmee wordt zichtbaar welke beslissingen medewerkers zelfstandig kunnen nemen en waar aanvullende ondersteuning noodzakelijk is.

Deze oefeningen moeten wel aansluiten op realistische operationele omstandigheden.

De belangrijkste verbetering ontstaat wanneer Ahold Delhaize de ervaringen uit het incident vertaalt naar aantoonbaar betere samenwerking, besluitvorming en herstelprocedures.

De ontwikkeling bij Ahold Delhaize laat zien dat digitale weerbaarheid een organisatievraagstuk is

Het cybersecurityincident bij Ahold Delhaize maakt duidelijk hoe sterk digitale systemen en dagelijkse bedrijfsprocessen inmiddels met elkaar verbonden zijn.

De onderneming moest verschillende systemen tijdelijk uitschakelen om haar IT-omgeving te beschermen. Daardoor ontstonden verstoringen in logistiek, online dienstverlening en klantenservice.

Tegelijk bleven fysieke winkels open en konden klanten boodschappen blijven doen.

Het herstel verliep vervolgens in verschillende fasen. Eerst kwamen de distributiecentra en winkelbevoorrading weer op gang. Daarna volgden de website en belangrijke digitale klantfuncties.

De online bezorgdienst moet volgens de huidige planning vanaf 23 oktober geleidelijk worden hervat.

Deze ontwikkeling laat zien dat herstel meer omvat dan het opnieuw beschikbaar maken van technologie.

Medewerkers moeten weten welke werkzaamheden zij kunnen uitvoeren. Logistieke processen moeten betrouwbaar functioneren en klanten moeten begrijpen welke dienstverlening beschikbaar is.

Daarom vraagt digitale weerbaarheid om samenwerking tussen verschillende disciplines.

Het management moet cybersecurity verbinden met logistiek, commercie, financiën en klantenservice. Ook moet het vooraf bepalen wie verantwoordelijk is voor belangrijke beslissingen tijdens verstoringen.

Daarmee raakt het incident aan een breder principe voor organisatieverandering.

Veel ondernemingen investeren in digitalisering om hun processen efficiënter te maken. Zij verbinden systemen, automatiseren werkzaamheden en centraliseren informatie.

Deze ontwikkeling biedt belangrijke voordelen.

Maar naarmate processen sterker met elkaar verbonden raken, wordt het belangrijker om de gevolgen van verstoringen te begrijpen.

Een organisatie die uitsluitend op efficiëntie stuurt, kan kwetsbaar worden wanneer essentiële systemen tijdelijk ontbreken.

Daarom moet het management ook investeren in operationele flexibiliteit.

Dat betekent niet dat iedere afdeling zelfstandig alle werkzaamheden moet kunnen uitvoeren. Wel moet duidelijk zijn welke activiteiten tijdelijk zonder reguliere digitale ondersteuning kunnen doorgaan.

Ook moeten medewerkers weten welke alternatieven beschikbaar zijn.

Daarbij verdienen herstelprioriteiten bijzondere aandacht.

Een organisatie kan niet altijd alle dienstverlening tegelijkertijd herstellen. Daarom moet zij bepalen welke processen het belangrijkst zijn voor klanten, medewerkers en de continuïteit van de bedrijfsvoering.

Het herstel bij Albert Heijn laat zien hoe relevant die afweging is.

De bevoorrading van winkels kreeg eerder weer vorm dan de volledige online dienstverlening. Daarmee kon de onderneming haar belangrijkste fysieke dienstverlening voortzetten, terwijl het digitale herstel nog gaande was.

Of de gekozen aanpak uiteindelijk optimaal was, kan pas na een volledige evaluatie worden beoordeeld.

Maar de ontwikkeling biedt nu al een belangrijk /praktijkvoorbeeld voor andere organisaties.

Succesvolle organisatieverbetering draait niet alleen om efficiëntere processen en betere technologie, maar ook om het vermogen om onder moeilijke omstandigheden verantwoord te blijven functioneren.

Voor Ahold Delhaize ligt de komende periode daarom een belangrijke opgave. Naast het volledige herstel moet de onderneming onderzoeken welke structurele verbeteringen noodzakelijk zijn.

Daarbij verdienen operationele afhankelijkheden, gezamenlijke besluitvorming en herstelvermogen bijzondere aandacht.

Uiteindelijk wordt digitale weerbaarheid niet uitsluitend bepaald door de kwaliteit van de IT-beveiliging. Ook de manier waarop medewerkers en afdelingen samenwerken, bepaalt hoe snel een organisatie haar dienstverlening kan herstellen.

Als uw organisatie morgen haar belangrijkste digitale systemen tijdelijk moet uitschakelen, weet u dan welke processen zelfstandig kunnen doorgaan en welke eerst hersteld moeten worden, of ontdekt u pas tijdens de verstoring hoe afhankelijk uw bedrijfsvoering werkelijk is geworden van de technologie die haar efficiënter moest maken?

Meer lezen over interim-management en organisatieverandering

 

Interimmanager inhuren voor post-merger integratie en organisatieverandering

   

Wie ik ben:

Ik ben een hands-on interim-manager die strategie, mensen en operatie bij elkaar brengt. Geen theoretische rapporten, maar goed samenhangende plannen, uitvoering, grip en resultaat.

 

✔ 20+ jaar ervaring met complexe integraties

✔ Interim inzetbaar op directieniveau als COO, CIO of programmamanager

✔ Focus op synergie, rust, structuur en meetbaar resultaat

✔ Flexibel inzetbaar, met heldere afspraken en marktconforme tarieven

 

Meer info over Robrecht Heukers

 

Van al deze opdrachten zijn referenties beschikbaar:

Telecom: KPN, VodafoneZiggo, Vodafone ● Scheepsbouw: Royal IHC ● Bouw en industrie: ECI Solutions en Arcadis ● Medische sector: Canon Medical ● Woningcorporaties: Thuisvester, WonenBreburg, Portaal en Woonkwartier ● ICT dienstverleners: Getronics, PinkRoccade, MuleSoft ● Banken: ABN Amro, MeesPierson ● Betaaldiensten: Mollie ● Salarisverwerking en ziekteverzuim: VismaRaet en Robidus ● Verzekeraars: AON en Achmea ● Muziekindustrie: BumaStemra

 

Klik hier om naar de dienstverlening te gaan voor complexe organisatieverandering, post-merger integratie trajecten, overname, of interim-management en advies in maatwerktrajecten.

 

Drs. ing. Robrecht Heukers LSSBB

06 – 44 99 04 98

robrecht.heukers@postmerger.nl