De snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie zorgt niet alleen voor enthousiasme
Uit recent onderzoek van het RTL Nieuwspanel blijkt dat veel Nederlanders zich zorgen maken over de snelheid waarmee AI zich ontwikkelt en over de mate waarin mensen daar in de toekomst controle over houden.
Voor organisaties is dat meer dan een maatschappelijk debat. Dezelfde onzekerheid kom je tegen wanneer AI binnen bedrijfsprocessen wordt geïntroduceerd. Medewerkers vragen zich af: wat gebeurt er met mijn functie? Wie controleert de uitkomsten? En wie is verantwoordelijk wanneer een algoritme een verkeerde beslissing neemt?
Vanuit verandermanagement is mijn ervaring dat je zulke vragen niet moet wegzetten als weerstand. Ze bevatten juist informatie die je nodig hebt om een verandering succesvol te maken.
Begin een AI-project met welk probleem je wilt oplossen
Mijn advies: begin een AI-project niet met de vraag welke tool je wilt implementeren, maar met welk probleem je wilt oplossen. Breng vervolgens het bestaande proces in kaart. Welke handelingen voegen werkelijk waarde toe? Waar zitten wachttijden, dubbel werk en overdrachten? En welke beslissingen vragen menselijk beoordelingsvermogen?
Een handig onderscheid is automatiseren, ondersteunen en behouden
Repetitieve administratieve werkzaamheden kun je vaak automatiseren. Bij analyses kan AI medewerkers ondersteunen. Beslissingen waarbij belangen, uitzonderingen of menselijke consequenties spelen, wil je mogelijk bewust bij mensen houden.
Betrek medewerkers bovendien vroeg. Zij kennen uitzonderingen en workarounds die in procesbeschrijvingen meestal ontbreken. Daarmee voorkom je dat een technisch goed werkende oplossing in de praktijk juist extra werk veroorzaakt.
Maak eigenaarschap expliciet
Wie controleert AI-uitkomsten? Wie grijpt in bij fouten? Welke gegevens mogen worden gebruikt? Technologie zonder duidelijke verantwoordelijkheden creëert uiteindelijk nieuwe risico’s.
De belangrijkste les is wat mij betreft eenvoudig: AI-implementatie is geen IT-project met wat verandermanagement ernaast. Het ís een verandertraject.
Organisaties die dat begrijpen, automatiseren niet alleen sneller. Ze vergroten ook de kans dat medewerkers de nieuwe werkwijze daadwerkelijk gaan gebruiken.
Meer artikelen lezen over automatisering en AI in het nieuws?