De situatie rond Villa ExpertCare is vandaag opnieuw actueel. De organisatie stopt na 31 december met haar zorgvilla’s voor ernstig zieke en meervoudig gehandicapte kinderen. Voor 55 van de oorspronkelijke 80 kinderen is inmiddels andere passende zorg gevonden; voor 25 kinderen nog niet. Minister Mirjam Sterk noemde het op 24 september “stuitend” dat de zorg toch wordt beëindigd. Een mogelijke overname van twee locaties is nog in beeld.
Operationele verantwoordelijkheid nog niet overdraagbaar
Vanuit interim management en PMI is dit een uitzonderlijk scherpe illustratie van een probleem dat ook buiten de zorg speelt: een activiteit kan juridisch worden beëindigd of overgedragen, terwijl de operationele verantwoordelijkheid feitelijk nog lang niet overdraagbaar is.
Specialistische zorg is een samenhangend systeem
Bij specialistische zorg zit de waarde namelijk nauwelijks in gebouwen of contracten. Zij zit in een samenhangend systeem van gekwalificeerde verpleegkundigen, kennis van individuele kinderen, roosters, protocollen, financiering, ouders, verwijzers en medische achtervang. Valt één element weg, dan kan een op papier haalbare overname operationeel alsnog onmogelijk worden.
Negatieve spiraal in de transitie
Dat verklaart ook waarom tijd hier tegen de transitie werkt. Eerder dit jaar kregen medewerkers de mogelijkheid langer te blijven, terwijl tegelijkertijd duidelijk was dat de personele bezetting kwetsbaar werd. Huis aan Huis Oldebroek Wie maanden in onzekerheid zit, kan begrijpelijkerwijs ander werk zoeken. Daarmee ontstaat een negatieve spiraal: hoe onzekerder de toekomst, hoe groter het personeelsverlies; hoe groter het personeelsverlies, hoe moeilijker een overname of gecontroleerde overdracht wordt.
Transitiegereedheid per cliënt en per locatie
In een dergelijke situatie zou ik daarom niet primair sturen op een sluitingsdatum, maar op transitiegereedheid per cliënt en per locatie. Is passende vervolgzorg daadwerkelijk beschikbaar? Is cruciale kennis overgedragen? Zijn voldoende gekwalificeerde mensen beschikbaar? Is financiering geregeld? En wie draagt expliciet het risico wanneer één van die voorwaarden niet wordt gehaald?
Veel stakeholders en geen gedeeld eigenaarschap
Dat laatste is bestuurlijk belangrijk. De minister zegt geen instrument te hebben om een private zorgaanbieder te verplichten de zorg voort te zetten. Tegelijk zijn zorgverzekeraars, zorgkantoren, toezichthouders, ouders en mogelijke overnamepartijen betrokken. ZeelandNet Veel stakeholders betekent echter nog geen gedeeld eigenaarschap van het probleem.
Continuïteitsplan met expliciete exitcriteria
De les voor interim-managers is breder dan deze casus. Bij iedere carve-out, sluiting of overdracht van een kritieke dienstverlening moet naast het juridische transactieplan een continuïteitsplan met expliciete exitcriteria bestaan.
Een overdracht is namelijk niet voltooid wanneer de oude organisatie kan vertrekken. Zij is voltooid wanneer de nieuwe situatie aantoonbaar kan functioneren.
Meer lezen over andere overnames en postmerger integraties in het nieuws