Accountancykantoren consolideren: schaal creëren zonder ondernemerschap te verliezen

De Nederlandse accountancymarkt consolideert door fusies en overnames in hoog tempo.

De Nederlandse accountancymarkt consolideert in hoog tempo. Een actuele illustratie is Moore Nederland. Vakmedium Accountant meldde begin september dat de fusie tussen Moore DRV en Moore MKW is afgerond. Tegelijkertijd is adviesbureau Improven overgenomen. De nieuwe combinatie verwacht dit jaar circa €350 miljoen omzet, telt ongeveer 2.800 medewerkers en opereert vanuit zo’n veertig vestigingen. Daarmee ontstaat een grote landelijke speler in een sector waarin schaal steeds belangrijker wordt.

PMI operationeel perspectief

Vanuit PMI-perspectief is dit precies het moment waarop de moeilijkste fase begint. Juridisch kun je organisaties relatief snel samenvoegen. Operationeel één onderneming worden kost aanzienlijk meer tijd.

Professionele dienstverleners waarde in mensen, klantrelatie, kennis en reputatie

Bij professionele dienstverleners zit bovendien een groot deel van de waarde niet in gebouwen of machines, maar in mensen, klantrelaties, kennis en reputatie. Te agressief integreren kan daarom averechts werken. Wanneer partners en professionals ineens andere procedures, rapportagelijnen en commerciële doelstellingen krijgen, kan de beoogde schaalvergroting ten koste gaan van ondernemerschap en klantnabijheid.

Operating model

Mijn eerste aandachtspunt bij zo’n integratie zou daarom het operating model zijn. Welke besluiten moeten centraal worden genomen en welke juist dicht bij klanten en vestigingen blijven? IT, cybersecurity, compliance, finance en bepaalde ondersteunende processen lenen zich vaak voor standaardisatie. Marktbenadering en klantverantwoordelijkheid vragen meestal meer ruimte voor lokale verschillen.

Adviesorganisatie toevoegen aan een accountancyorganisatie

Een tweede vraag is hoe Improven in de combinatie wordt gepositioneerd. Een adviesorganisatie toevoegen aan een accountantsorganisatie biedt commerciële kansen, maar alleen wanneer helder is hoe dienstverlening, klantverantwoordelijkheid en onafhankelijkheid zich tot elkaar verhouden. Cross-selling als doelstelling formuleren is eenvoudig; een geloofwaardig gezamenlijk klantmodel ontwerpen is moeilijker.

PMI indicator interne frictie

Bij dit soort PMI’s zou ik daarnaast één indicator nadrukkelijk volgen: interne frictie. Hoeveel extra goedkeuringen zijn ontstaan? Hoeveel tijd besteden professionals aan interne afstemming? Worden klanten sneller geholpen of juist langzamer? Groei kan namelijk financiële schaal opleveren terwijl de organisatie ongemerkt bureaucratischer wordt.

Standaardisatie geen doel op zichzelf

De belangrijkste PMI-les uit consolidatie in de accountancy is daarom dat standaardisatie geen doel op zichzelf mag worden.

Een succesvolle fusie levert niet één organisatie op waarin iedereen hetzelfde werkt. Zij levert een organisatie op waarin je centraal organiseert wat schaal vereist en lokaal laat wat ondernemerschap en klantwaarde versterkt.

Pas dan wordt groter ook daadwerkelijk beter.

Meer lezen over andere overnames en postmerger integraties in het nieuws